Жашоонун узактыгы жана туура тамактануунун сырлары
Өмүрдүн узактыгы өткөн жашообузда жасаган сооптуу, ак ниет иштерибиз менен өлчөнөт. Чынында, адамдын жарык дүйнөгө келүү үчүн бойго бүткөн учурунан тартып эле анын өмүрүнүн узактыгы белгиленген болот, ошондуктан өмүрдү узартуу жөнүндө сөз кылуунун анчалык деле мааниси жок.
Эгер катуу аракет кылсак, албетте, биз өмүрдүн узактыгын өзгөртө алабыз, бирок узартып эмес, кыскартып гана. Маселен, эгерде адам өз жанын өзү кыйса, анда тагдыр боюнча жер бетинде жашашы керек болгон өмүрүнүн калган бөлүгүн ал назик (рухий) денеде өткөрөт, башкача айтканда, арбакка айланат.
Ошондой эле, адам өзүнүн активдүү, сергек жашоосунун узактыгын да кыскартып алуусу мүмкүн.
Тамактануунун ишке жөндөмдүүлүккө тийгизген таасири
Туура эмес тамактануу менен биз бүтүндөй жашоо кубатыбызды тамак сиңирүүгө жумшап коебуз да, жашоодо кандайдыр бир маанилүү ийгиликтерге жетүү мүмкүнчүлүгүбүз кескин төмөндөйт.
-
Кургак тамак: Мисалы, эгерде тамак өтө кургак болсо, адамдын психикалык чыңалуусу күчөп, ал ачуулуу жана кыжырланма болуп калат. Ошентип, кургак тамак менен азыктанган адам мамилелерди териштирүүгө жана өз ишине шарт түзүүгө көп убактысын коротот да, ал эми чыныгы пайдалуу иш-аракетке жумшалчу убакыт кескин кыскарат.
-
Ашыкча тоюп алуу: Ашыкча тоюп алуудан улам бүткүл психикалык энергия тамак сиңирүү системасына кетип, натыйжада катуу уйкучулук пайда болот, бул дагы позитивдүү иш-аракеттин узактыгын азайтат.
Тамактын даамдары жана адамдын мүнөзү
Тамак-аштын түрлөрү адамдын мүнөзүнө жана тагдырына түздөн-түз таасир этет:
-
Өтө майлуу тамак — макоолукка жана жалкоолукка алып келет.
-
Өтө ачуу (острая) тамак — кыжырданууга жана тез ачууланууга түрткү берет.
-
Өтө кычкыл тамак — таарынчаактыкка алып барат.
-
Өтө таттуу тамак — жоопкерсиздикке жана ишти так аткара албастыкка себеп болот.
-
Өтө кермек (горькая) тамак — пессимизмге (үмүтсүздүккө) учуратат.
-
Өтө туздуу тамак — эс алууну, эс жазууну билбестикке дуушар кылат.
-
Өтө куурулган тамак — агрессияга (баскынчылыкка) алып келет.
Туура эмес тамактануунун бардык түрлөрү тагдырда жана ден соолукта кандайдыр бир көйгөй жаратат.
Туура тамактануу — ийгиликтин жана узак өмүрдүн ачкычы
Тескерисинче, туура тамактанган учурда анын оң натыйжасы байкалып, адамдын ишке жөндөмдүүлүгү дароо жогорулайт.
Таза, жакшылык кубатындагы (благость) тамак-аш адамга чарчабай узакка эмгектенүү мүмкүнчүлүгүн гана бербестен, эмгектин өзүн кубанычтуу кылат. Бардык сооптуу, табигый азыктар жакшы мүнөзгө ээ, бул болсо иш-аракеттеги энтузиазмдын (шыктануунун) артышына алып келет.
Шыктануунун артышы өз кезегинде көңүл топтоону (концентрацияны) күчөтөт. Демек, узакка жана чарчабай эмгектенүү гана эмес, бардык ишти жогорку натыйжалуулук (отдача) менен аткаруу мүмкүнчүлүгү да өсөт.
Ушундайча биздин пайдалуу убактыбыз көбөйөт. Ошентип, дени сак тамактануу активдүү узак өмүр сүрүүнү камсыздайт. Бул болсо, бүтүндөй өмүрүбүз терең карылыкка чейин тунук акыл-эсте жана чың ден соолукта өтөт дегенди билдирет.
Олег Торсунов